Meta chi tỷ đô bao thầu điện hạt nhân để hóa giải cơn khát năng lượng AI
Trong bối cảnh hạ tầng AI tiêu thụ điện năng kỷ lục, Meta đã thực hiện bước đi chưa từng có tiền lệ trước đây khi đứng ra tài trợ nguồn nhiên liệu hạt nhân cho các lò phản ứng hạt nhân nhỏ (Small Modular Reactors – SMR). Chiến lược đầu tư vào điện hạt nhân không chỉ giúp các trung tâm dữ liệu sạch bóng carbon mà còn khẳng định tham vọng tự chủ năng lượng AI của các ông lớn Big Tech trước rào cản địa chính trị. Tìm hiểu ngay cùng Techie nhé!
Xu hướng chuyển dịch điện hạt nhân
Ngành hạt nhân đang chứng kiến một cuộc lội ngược dòng ngoạn mục khi trở thành “nguồn sống” chiến lược cho kỷ nguyên AI. Minh chứng rõ nét nhất là việc các ông lớn như Google, Amazon và Microsoft liên tục rót vốn hoặc ký kết thỏa thuận dài hạn với các startup lò phản ứng thế hệ mới. Chính nhu cầu năng lượng khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu đã trở thành động lực tăng trưởng chính, thúc đẩy công suất hạt nhân của Mỹ dự báo sẽ tăng trưởng tới 63% trong vài thập kỷ tới.
Trước bối cảnh trên, Meta quyết định chơi lớn hơn một bước khi trả tiền trước để mua năng lượng từ Oklo – startup đang phát triển công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ. Oklo sẽ dùng nguồn vốn này để gom nhiên liệu cho nhà máy công suất 1,2 GW tại Ohio, dự kiến vận hành vào năm 2030.
Cú bắt tay này nằm trong ván bài hạt nhân rộng lớn hơn của Meta, bao gồm việc hợp tác với Vistra để mở rộng các lò phản ứng hiện hữu và đồng hành cùng TerraPower (do Bill Gates hậu thuẫn). Tổng cộng, tổ hợp dự án có thể cung cấp tới 6,6 GW điện hạt nhân vào năm 2035.
Thách thức từ chuỗi cung ứng và pháp lí
Joel Kaplan, Giám đốc Chính sách Toàn cầu của Meta, khẳng định các thỏa thuận với Vistra, TerraPower, Oklo và Constellation đã đưa Meta trở thành một trong những khách hàng mua năng lượng hạt nhân lớn nhất lịch sử Mỹ.
Theo chuyên gia Koroush Shirvan (MIT), việc một công ty công nghệ đứng ra “thanh toán hóa đơn” nhiên liệu là một tiền lệ chưa từng có. Ngoài chính phủ Mỹ, chưa có khách hàng nào bao thầu cả nguồn nhiên liệu hạt nhân như cách Meta đang thực hiện.
Lý do đến từ thực tế khắc nghiệt, khi các lò phản ứng tiên tiến cần loại nhiên liệu đặc biệt là HALEU (High-assay low-enriched uranium: tạm dịch là Uranium làm giàu thấp mức độ cao) với nồng độ đậm đặc gấp 4 lần nhiên liệu truyền thống. Hiện tại, Nga và Trung Quốc vẫn nắm giữ vị thế độc quyền cung ứng HALEU. Sự phụ thuộc này, cộng hưởng cùng lệnh cấm nhập khẩu từ Nga, đang đẩy giá nhiên liệu hạt nhân leo thang phi mã.
Dù tham vọng, đây vẫn là một canh bạc đầy rủi ro cho gã khổng lồ công nghệ. Năm 2022, Ủy ban Điều tiết Hạt nhân Mỹ từng thẳng thừng bác đơn xin cấp phép của Oklo, và đến nay startup này vẫn chưa nộp lại hồ sơ mới. Chia sẻ với Bloomberg, một cựu quan chức tại đây thậm chí không ngần ngại gọi Oklo là ứng viên “tệ nhất” mà cơ quan này từng tiếp nhận.
Kỳ vọng “sở hữu” năng lượng mới của Meta
Tuy nhiên, Meta rõ ràng không “bỏ hết trứng vào một giỏ”. Thỏa thuận với TerraPower về quá trình phát triển hai lò phản ứng công suất 690 MW vào năm 2032. CEO Chris Levesque gọi đây là “lệnh xuất phát” để các siêu công trình chuyển mình.
Song song đó, Meta đã bắt tay với Vistra để đảm bảo nguồn cung ổn định. Hợp đồng 20 năm bao gồm 2,1 GW điện tại Ohio và 433 MW tại Pennsylvania. Giúp những nhà máy suýt bị khai tử nay được “tái sinh” nhờ cam kết tiêu thụ khổng lồ từ Meta.
Bộ ba thỏa thuận đình đám này là minh chứng cho niềm tin tuyệt đối của Meta vào điện hạt nhân chính là “thuốc giải” cho cơn khát năng lượng AI. Dù còn đó dấu hỏi về việc liệu các mô hình AI tương lai có bớt tiêu tốn năng lượng hơn hay không, nhưng vẫn không thể phủ nhận rằng làn sóng công nghệ này đang kích ngòi cho cuộc phục hưng năng lượng hạt nhân bền vững cho nhiều thập kỷ tới.
>>> Xem thêm: Đằng sau toà nhà do AI thiết kế tại Thượng Hải